أحمد بن محمد مسكويه الرازي ( مترجم : ابو القاسم امامى و على نقى منزوى )
334
تجارب الأمم ( فارسى )
جلخت [ 1 ] نيز در فروش مستغلات گرفته شده ، در پايتخت و آنچه بتوانند از « فرق ميان دو قيمتگذارى [ 2 ] » بفروشند وكالت مىدهد . كارمندان مونس پيشنهاد كردند كه فروش آغاز نشود ، مگر پس از آنكه ايشان خود را براى خريد آماده سازند و از اين راه ايشان چيزهائى به بهاى نزديك پانصد هزار دينار خريدارى كردند . ابو على بن مقله روز قربان [ 3 ] از شيراز به بغداد رسيد . او در يك نامه از قاهر خواسته بود كه شب هنگام او را بپذيرد . زيرا او از راه ستاره شناسى [ 4 ] بهتر مىداند كه ديدار به طالع برج جدى رخ دهد ، كه يكى از دو ستارهء سعد در آن بوده و ديگرى در ميان آسمان باشد . ابن مقله به وقت پيش بينى شده به كاخ رسيد ، و قاهر را كه به انتظار او بود ديدار كرد ، و از آنجا به خانهء پيشين هارون پسر مقتدر رفت و در آنجا كه براى او فرش كرده بودند فرود آمد ، و به گماردن و بر كنار كردن كارمندان پرداخت ، فرداى آن روز خلعتهاى وزيرى به او داده شد ، براى سلام به خانهء مونس مظفر رفت و به خانهء خود برگشت و مردم براى تهنيت به ديدار او رفتند . در پايان روز على بن عيسى به ديدار او آمد ، ولى ابن مقله براى او به پا برنخاست و مردم اين رفتار او را به زشتى ياد كردند . ابو بكر بن قرابه نيز به سوى او آمد و به گفتهء خويش كه ياد آن گذشت [ 5 ] وفا كرده به همان آلودگيهاى پيشين خود بازگشت [ 6 ] .
--> [ ( 1 - ) ] M : شايد همان احمد بن يحيا جلخت دبير اسحاق بن اسماعيل باشد كه در ( خ 5 : 270 ) ياد شده است . [ ( 2 - ) ] براى شناخت معاملهء خريد و فروش حقى به نام « فرق ميان دو قيمتگذارى » ن . ك پانوشت ( خ 5 : 327 ] . [ ( 3 - ) ] M : يوم النحر عيد قربان دهم ذى حجه سال 320 . [ ( 4 - ) ] براى ستاره شناسى ابن مقله ، ن . ك : خ 5 : 501 و 581 . [ ( 5 - ) ] M : ن . ك . خ 5 : 372 . [ ( 6 - ) ] صاحب تكمله مىافزايد : شفيع مقتدرى [ خ 5 : 201 ] نيز با امان نامه آشكار شد و بر آن شدند كه پنجاه هزار دينار از او بگيرند . او بردهء مونس بود ، كه از خشم سوگند ياد كرد تا او را بفروشد و چون به حراج نهاده شد ، بهاى او به هفتاد هزار دينار رسيد ، كه كلوذانى او را براى قاهر بخريد و گواهان بدان گواهى دادند . / M : سنگينى بهاى اين برده از مقام بلند نظامى او است . گروه حجريان ويژهء او در خ 5 : 516 ياد شدهاند .